Iedere dag analyseren en duiden KNMI meteorologen de uitkomsten van de Hirlam- ECMWF- en Harmonie-weermodellen. Hieronder leest u hun bevindingen, bijzonder leerzaam materiaal voor wie meer wil begrijpen van het weer op de kaarten en in de grafieken.
Korte termijn tot +48 uur | Guidance meerdaagse modelbeoordeling
Synoptische situatie
Een grootschalig laag (Anna) boven het zuiden van Zweden trekt langzaam oostwaarts. Met een cyclonale noordwestelijke stroming wordt maritiem arctische lucht aangevoerd, met een lange fetch vanaf de Noorse Zee over de Noordzee. Vanmiddag trekt een ingedraaide occlusie die min of meer evenwijdig aan de stroming ligt van noord naar zuid over het land. Ten noorden daarvan wordt de lucht nog een fractie kouder en herstelt de lange fetch over de Noordzee zich weer met in de nacht en ochtend passage van een bovenluchttrog.
Modelbeoordeling
Aandachtspunt is de convectieve winterse neerslag waar we de komende dagen mee te maken hebben. Als gevolg van een langere fetch en kustconvergentie (langs Engelse oostkust) concentreren de buien zich in lijnen. De voorkeurspositie voor deze lijnen verplaatst zich in de nacht naar vrijdag langzaam zuidwaarts. Grootschalig gezien komen de structuren van de buienlijnen overeen, maar uiteraard schuift vooral de locatie en dat maakt het lastig te verwachten waar de meeste sneeuw valt. Bij de occlusie zit wat minder koude lucht en bovendien passeert deze in de middag. Al met al omstandigheden om het allemaal net iets minder winters te maken dan afgelopen nacht/ochtend. Hierna wordt de buiigheid tijdelijk minder om in de nacht en morgenochtend weer toe te nemen op trogpassage. Intensiteiten zijn soms behoorlijk hoog, en het lijkt allemaal wat meer winters te worden dan afgelopen nacht. De accumulatie van sneeuw in de EC- en in de Harmonie-uitvoer is duidelijk te groot. De sneeuwfractie neemt met name landinwaarts verder toe. Uiteindelijk kan daardoor op steeds meer plaatsen sneeuwaccumulatie plaatsvinden. Onder buienstraten is dat 2-5 cm, maar lokaal kan dat meer zijn (5-10 cm) en afhankelijk van tijd en plaats waar dit voorkomt kan dat hinder opleveren. Ander aandachtspunt is de mogelijke gladheid door bevriezing. In de polaire lucht is er in de EC- maar ook de Harmonie-uitvoer te weinig ontkoppeling van de grenslaag in opklaringen in de nacht waardoor het kouder wordt dan in de uitvoer en er sneller bevriezing optreedt. Bevriezingsgladheid is veel gevaarlijker dan sneeuw ivm de beperkte zichtbaarheid.Aandachtspunten
Wind
Harmonie-uitvoer is boven zee goed bruikbaar.
Zicht
In winterse neerslag slecht zicht.
Temperatuur
In opklaringen wat meer dagelijkse gang dan in de uitvoer. In de nacht naar zaterdag op meer plaatsen, met name landinwaarts, bevriezingsgladheid.
Bewolking
Convectieve bewolking. Toppen tot rond FL220. Vrijdag bij de occlusie mogelijk lage Sc, in sneeuw zit er al snel St in de Harmonie-uitvoer, dit is alleen bij een stabiele grenslaag verder landinwaarts realistisch.
Neerslag
Winterse buien. NESO-uitvoer van Harmonie is een goede leidraad, al lijkt het in de zwaarste buien toch weer wat sneller af te koelen dan in de uitvoer. Het winterse signaal zien we komende nacht en morgenochtend wat sterker worden dan die afgelopen nacht was. Verder is er ook kans op onweer en korrelhagel. Bij de occlusie is, zeker in de noordelijke helft, is de sneeuwfractie gering. Accumulatie van sneeuw zal duidelijk minder (ongeveer 1/3 tot de helft) van die in de Harmonie-uitvoer bedragen waarbij er een onzekerheid is over de exacte locatie van de meeste sneeuw. Zie verder modeluitvoerbeoordeling.
Synoptische ontwikkeling
We verkeren onder invloed van een grootschalig sturend lagedrukgebied boven Scandinavië en het Oostzeegebied. Op de Atlantische Oceaan ligt een dipoolblokkade met de as langs 25 °WL. Rond 6 januari wordt de dipoolblokkade afgebroken, het hoog verplaatst zich naar de Azoren en er trekt dan een rug over West-Europa oost- of zuidoostwaarts. Daarna trekken lagedrukgebieden over de oostelijke Atlantische Oceaan en West-Europa zuidoostwaarts, later oostwaarts. In veel leden vormt zich een grootschalige hoogtetrog boven West- en Midden-Europa met een groot sturend lagedrukgebied boven Scandinavië en het Noordzeegebied met vaak diffluente of dipoolpatronen in de hoogtetrog. Het zwaartepunt van het grootschalige laag verplaatst zich langzaam westwaarts waardoor de stroming boven de oostelijke Atlantische Oceaan westelijk wordt. De spreiding tussen de afzonderlijke leden is groot.
Modelbeoordeling en onzekerheden
Tot ongeveer 6 januari is het grootschalige stromingspatroon eenduidig. Wij bevinden ons in koude maritiem polaire lucht met winterse buien. Er is een aanzienlijke onzekerheid over waar de meeste neerslag valt. Deels vanwege kleinschalige storingen (troggen, polar lows) die aan de westflank van het laag over de Noordzee zuid- en bij Nederland zuidoostwaarts trekken, deels vanwege de onzekerheid in de locatie van buienstraten (stroomafwaarts van kustconvergentie). Tot en met 5 januari is er grote (ongeveer 80%) kans op sneeuw van betekenis (dwz 3 cm of meer/etmaal), maar de onzekerheid waar en wanneer de meeste sneeuw valt is groot. Sneeuw blijft in het EC-model te makkelijk liggen, maar aangezien de natteboltemperatuur landinwaarts meestal beneden 1 °C ligt, is het waarschijnlijk dat sneeuw bij enige intensiteit (meer dan 1 mm vloeibaar equivalent/uur) blijft liggen, mits er geen negatieve afwijking van de natteboltemperatuur in de uitvoer is. Tot en met 6 januari vindt in de EC-uitvoer in vooral het westen een accumulatie tot meer dan 30 cm plaats. Dit lijkt niet realistisch. Realistisch lijkt bij aanhoudende buien een accumulatie van 5-10 cm, lokaal nog wat meer (onder actieve buienstraten. Aan de kust is de neerslagintensiteit duidelijk groter dan verder landinwaarts, dus ook daar kan sneeuw van betekenis vallen. De maximumtemperatuur is sterk afhankelijk van de sterkte van de aanlandige stromingscomponent. Aan de kust wordt het 3-5 °C maar landinwaarts kan bij weinig stroming de temperatuur boven een sneeuwlaag dichtbij nul blijven. Mogelijk is er een negatieve bias in de uitvoer als gevolg van een te uitgebreide en te dikke sneeuwlaag. De minimumtemperatuur is sterk afhankelijk van opklaringen en windsnelheid. Als de wind wegvalt tijdens opklaringen is vaak te weinig ontkoppeling in het EC-model en kan het boven een sneeuwlaag makkelijk meer dan 10 graden vriezen. Vanaf 6 januari is de voorspelbaarheid laag. De algemene tendens is naar een noordwestelijke, later westelijke stroming, maar de spreiding in de ligging van de afzonderlijke druksystemen is groot. Er is na de passage van de rug rond 7 januari een aanzienlijke lagedrukinvloed. Wanneer lagedrukgebieden ten zuid(westen) van Nederland oost- of zuidoostwaarts trekken verkeren we in koude lucht zodat sneeuw mogelijk blijft. De kans op sneeuw van betekenis neemt na 5 januari gestaag af, naar ongeveer 10% na 10 januari. De temperatuurverdeling blijft na 6 januari aanvankelijk aan de koude kant. Mogelijk is er een (sterk) negatieve bias als gevolg van het te langzaam smelten van een (te dikke) sneeuwlaag in het EC-model. In ongeveer 30% van de leden blijft het koud. De EC3112 Oper uitvoer behoort bij de warmste leden.
Samenvatting meerdaagse-periode
Wisselend bewolkt met eerst winterse buien. Op meerdere plaatsen blijft de sneeuw liggen. 's Nachts lichte, lokaal matige vorst. Overdag komt de temperatuur op de meeste plaatsen enkele graden boven nul waarbij het aan de kust duidelijk minder koud is dan in het oosten en zuidoosten. Na maandag nog slechts een kleine kans op (winterse) neerslag. In de nachten is er dan kans op mist.
Samenvatting EPS-periode
Grote (70%) kans op een overgang naar wisselvallig en minder koud weer. Eerst mogelijk nog sneeuw. 25% kans op aanhoudend winterse omstandigheden.
Geldig van zondag 04 januari tot vrijdag 16 januari
Nederland
Windverwachting knopen
Windverwachting Beaufort
Windverwachting + luchtdruk
Waddenzee
Windverwachting knopen
Windverwachting Beaufort
Windverwachting + luchtdruk
IJsselmeer en Friese Meren
Windverwachting knopen
Windverwachting Beaufort
Windverwachting + luchtdruk
Zeeland
Windverwachting knopen
Windverwachting Beaufort
Windverwachting + luchtdruk